VAI TRÒ CỦA HOẠT ĐỘNG THỂ LỰC ĐỐI VỚI SỨC KHỎE

Trong cuộc sống hiện đại, nhiều người dành phần lớn thời gian để làm việc, học tập và giải trí trước máy tính, điện thoại, trong khi thời gian dành cho vận động ngày càng giảm. Lối sống ít vận động là một trong những nguyên nhân làm gia tăng các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch, béo phì và một số bệnh ung thư. Vì vậy, duy trì hoạt động thể lực thường xuyên là giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả để bảo vệ và nâng cao sức khỏe.

Hoạt động thể lực là gì? Hoạt động thể lực là mọi hoạt động của cơ thể do cơ xương thực hiện, làm tiêu hao năng lượng. Không chỉ bao gồm tập luyện thể dục, thể thao, hoạt động thể lực còn là những việc làm hằng ngày như đi bộ, đạp xe, leo cầu thang, làm việc nhà, làm vườn, lao động sản xuất hoặc vui chơi tích cực.

Mỗi người đều có thể lựa chọn hình thức vận động phù hợp với độ tuổi, thể trạng và điều kiện sinh hoạt của mình. Điều quan trọng là duy trì vận động đều đặn, lâu dài.

Lợi ích của hoạt động thể lực:

1. Phòng ngừa bệnh không lây nhiễm: Hoạt động thể lực thường xuyên giúp giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, tăng huyết áp, đái tháo đường típ 2, béo phì, rối loạn mỡ máu và một số loại ung thư. Đối với người đã mắc bệnh mạn tính, vận động phù hợp giúp kiểm soát bệnh tốt hơn, hạn chế biến chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống.

2. Tăng cường sức khỏe tim mạch: Tập luyện giúp tim hoạt động hiệu quả hơn, cải thiện tuần hoàn máu, giảm huyết áp, giảm cholesterol xấu (LDL), tăng cholesterol tốt (HDL), từ đó giảm nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ.

3. Kiểm soát cân nặng: Vận động giúp tiêu hao năng lượng, giảm tích tụ mỡ thừa, duy trì cân nặng hợp lý và phòng ngừa béo phì. Khi kết hợp với chế độ dinh dưỡng cân đối sẽ mang lại hiệu quả tối ưu.

4. Tăng cường sức khỏe cơ, xương, khớp: Các bài tập phù hợp giúp tăng sức mạnh cơ bắp, cải thiện sự dẻo dai, tăng mật độ xương, giảm nguy cơ loãng xương và té ngã ở người cao tuổi; đồng thời duy trì khả năng lao động và sinh hoạt độc lập.

5. Cải thiện sức khỏe tinh thần: Hoạt động thể lực kích thích cơ thể sản sinh các hormon tạo cảm giác hạnh phúc như endorphin, giúp giảm căng thẳng, lo âu, cải thiện tâm trạng, ngủ ngon hơn và tăng khả năng tập trung trong học tập, làm việc.

6. Tăng cường sức đề kháng: Vận động hợp lý giúp nâng cao chức năng miễn dịch, tăng khả năng chống lại tác nhân gây bệnh và góp phần giảm tình trạng viêm mạn tính.

Khuyến nghị về hoạt động thể lực: Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO):

►Trẻ em và thanh thiếu niên (5–17 tuổi): Hoạt động thể lực cường độ vừa đến mạnh ít nhất 60 phút mỗi ngày.

► Người trưởng thành (18–64 tuổi): Thực hiện 150–300 phút hoạt động thể lực cường độ vừa hoặc 75–150 phút hoạt động cường độ mạnh mỗi tuần; đồng thời tập tăng cường sức mạnh cơ ít nhất 02 ngày/tuần.

►Người từ 65 tuổi trở lên: Duy trì vận động phù hợp với tình trạng sức khỏe; kết hợp các bài tập tăng cường sức mạnh, thăng bằng và sự linh hoạt để phòng ngừa té ngã.

Những cách đơn giản để vận động mỗi ngày

- Đi bộ hoặc đạp xe khi quãng đường phù hợp.

- Sử dụng cầu thang bộ thay cho thang máy.

- Đứng dậy vận động sau mỗi 30–60 phút ngồi làm việc.

- Dành khoảng 30 phút mỗi ngày để tập thể dục.

- Tham gia các môn thể thao phù hợp như đi bộ nhanh, chạy bộ, bơi lội, cầu lông, đạp xe, yoga hoặc dưỡng sinh.

- Tích cực tham gia các hoạt động ngoài trời cùng gia đình và bạn bè.

Để đảm bảo an toàn và đạt hiệu quả, cần:

- Khởi động kỹ trước khi tập và thả lỏng sau khi kết thúc.

- Lựa chọn bài tập phù hợp với độ tuổi, thể trạng và tình trạng sức khỏe.

- Uống đủ nước, mặc trang phục và đi giày phù hợp.

- Không tập luyện quá sức hoặc khi cơ thể đang sốt, mệt mỏi hay mắc bệnh cấp tính.

- Người mắc bệnh tim mạch, hô hấp, xương khớp hoặc các bệnh mạn tính nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bắt đầu chương trình luyện tập.

Thông điệp: Mỗi bước chân hôm nay là một khoản đầu tư cho sức khỏe ngày mai. Hãy duy trì hoạt động thể lực mỗi ngày để có một trái tim khỏe mạnh, cơ thể dẻo dai, tinh thần tích cực và cuộc sống chất lượng hơn. Chỉ cần 30 phút vận động mỗi ngày cũng có thể tạo nên sự khác biệt lớn cho sức khỏe của bạn và gia đình.

Khi có nhu cầu được tư vấn về các bài tập vận động, phục hồi chức năng hoặc xây dựng chương trình luyện tập phù hợp với tình trạng sức khỏe, người dân có thể đến khám tại Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Lạng Sơn để được các bác sĩ và kỹ thuật viên chuyên ngành hướng dẫn, tư vấn cụ thể.