PHÒNG TRÁNH GÃY CỔ XƯƠNG ĐÙI - BẢO VỆ SỨC KHỎE NGƯỜI CAO TUỔI

Gãy cổ xương đùi là một trong những tai biến nguy hiểm thường gặp ở người cao tuổi, đặc biệt là những người bị loãng xương hoặc suy giảm vận động, chủ yếu xảy ra ở người từ 65 tuổi trở lên, đặc biệt là phụ nữ sau mãn kinh do mất estrogen và giảm mật độ xương nhanh chóng.

Tình trạng này có thể để lại biến chứng nghiêm trọng như tàn phế, mất khả năng tự chăm sóc, hoặc thậm chí đe dọa đến tính mạng nếu không được điều trị và phục hồi đúng cách.

*  Nguyên nhân chính dẫn đến gãy cổ xương đùi:

Đối với người cao tuổi: Gãy cổ xương đùi thường do té ngã, và loãng xương là yếu tố nguy cơ chính

Đối với người trẻ: Gãy cổ xương đùi thường do chấn thương nặng như tai nạn giao thông, tai nạn thể thao hoặc ngã từ trên cao xuống

* Biểu hiện sau khi gãy cổ xương đùi:

• Người bệnh đau dữ dội vùng háng hoặc đùi sau té ngã.
• Không thể đứng dậy hoặc đi lại được.
• Chi dưới bên bị gãy ngắn hơn và xoay ra ngoài.
• Sưng, bầm tím quanh vùng khớp háng.

* Các biện pháp phòng ngừa chủ yếu:

•  Phòng ngừa té ngã tại nhà:

• Dọn dẹp đồ đạc gọn gàng, tránh vật cản, thảm trơn.
• Gắn tay vịn trong nhà vệ sinh, cầu thang.
• Chiếu sáng tốt ở các khu vực đi lại ban đêm.
• Mang dép chống trơn trượt.
• Tăng cường sức khỏe xương khớp:

• Ăn uống đầy đủ canxi (sữa, tôm, cá, rau xanh...) và bổ sung vitamin D.
• Tập luyện nhẹ nhàng như đi bộ, dưỡng sinh, đạp xe, tập vật lý trị liệu để duy trì sức mạnh cơ và thăng bằng.
• Duy trì cân nặng hợp lý
• Ngừng hút thuốc, hạn chế rượu

*Khám sức khỏe định kỳ để phát hiện loãng xương: Đo mật độ xương bằng tia X, thường được gọi là phương pháp DEXA (Dual-energy X-ray Absorptiometry) hoặc DXA, là một kỹ thuật sử dụng tia X để đo lượng khoáng chất trong xương, giúp đánh giá nguy cơ loãng xương và gãy xương. Phương pháp này đơn giản, nhanh chóng và không gây đau đớn, các vị trí thường được đo là: vùng cột sống thắt lưng, vùng cổ xương đùi 2 bên và toàn bộ đầu trên xương đùi 2 bên; Đây được xem là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán loãng xương.

Hiện nay, Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Lạng Sơn đã được trang bị Máy đo loãng xương toàn thân bằng tia X chuẩn bị được đưa vào sử dụng.

                                              Máy đo loãng xương bằng tía X tại Bệnh viện PHCN tỉnh Lạng Sơn

     * Đối tượng được khuyến nghị nên đo mật độ xương định kỳ để tầm soát loãng xương:

- Phụ nữ trên 65 tuổi và nam giới trên 70 tuổi nên đo mật độ xương định kỳ

- Những người có nguy cơ loãng xương cao, ví dụ như người có tiền sử gia đình bị loãng xương, người sử dụng corticoid kéo dài, hoặc người mắc các bệnh lý ảnh hưởng đến xương, cũng nên được đo mật độ xương

*  Tùy theo mức độ và đặc điểm bệnh nhân, bác sĩ có thể chỉ định một trong ba nhóm thuốc sau:

-  Nhóm thuốc ức chế quá trình huỷ xương

-  Nhóm thuốc kích thích tạo xương

-  Nhóm thuốc kết hợp cả hai cơ chế - vừa ức chế quá trình huỷ xương, vừa kích hoạt tạo xương.

Mỗi loại thuốc phù hợp với từng bệnh nhân khác nhau, tuỳ theo tuổi, giới, bệnh nền, mức độ loãng xương và nguy cơ gãy xương. Bệnh nhân không được tự ý dùng thuốc hoặc ngừng thuốc mà phải dùng theo đúng chỉ định của Bác sỹ

Phòng bệnh hơn chữa bệnh – hãy bắt đầu từ bây giờ. Bạn hoàn toàn có thể phòng ngừa loãng xương – và càng bắt đầu sớm càng tốt

Tác giả: Hoàng Thị Kim Đào - Bệnh viện PHCN Tỉnh Lạng Sơn