PHỤC HỒI CHỨC NĂNG CHO NGƯỜI BỆNH TỔN THƯƠNG HOẶC SAU PHẪU THUẬT TÁI TẠO DÂY CHẰNG CHÉO TRƯỚC
Ngay sau tuần thứ 2 hoạt động trở lại sau kỳ nghỉ tết Nguyên Đán năm 2026, khoa Vật lý trị liệu và Hoạt động trị liệu Bệnh viện Phục hồi chức năng tỉnh Lạng Sơn đã tiếp nhận 06 trường hợp người bệnh tổn thương hoặc sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước.
Tổn thương dây chằng chéo trước là một trong những tổn thương thường gặp tại khớp gối và khớp gối là một trong những khớp lớn có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc thực hiện chức năng của chi dưới. việc tập luyện phục hồi chức năng sau tổn thương hoặc sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước là vô cùng quan trọng quyết định chức năng của khớp gối sau này có tốt hay không, vấn đề quan trọng nhất trong quá trình phục hồi chức năng là sự cân bằng giữa quá trình liền gân và quá trình phục hồi chức năng sớm cho người bệnh.
Thông thường sau khi tiếp nhận người bệnh đến phục hồi chức năng sau tổn thương hoặc sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước các bác sỹ phối hợp với kỹ thuật viên trực tiếp khám, đánh giá người bệnh đang ở giai đoạn nào, mức độ hồi phục, các vấn đề liên quan để đưa ra phác đồ điều trị phục hồi cho người bệnh tốt nhất và đem lại hiệu quả nhất.
Chương trình phục hồi chức năng sẽ chia ra làm 5 giai đoạn và các bài tập khác nhau, mỗi giai đoạn cần đạt được những mục tiêu khác nhau, sau mỗi giai đoạn bác sỹ đánh giá lại, sau khi đủ điều kiện thì sẽ đưa ra phác đồ điều trị tiếp theo cho các giai đoạn sau:
Giai đoạn một: ngay sau người bệnh phẫu thuật đến 2 tuần, các kỹ thật viên sẽ hướng dẫn người bệnh các bài tập để đạt được các mục tiêu
- Bảo vệ mảnh ghép
- Giảm đau và giảm sưng viêm
- Duỗi gối tối đa
- Kích hoạt cơ
- Gập góc 90 độ
- Phục hồi chức năng di chuyển
Sau khi đánh giá đủ điều kiện giảm đau giảm sưng nề, tầm vận động khớp gối gập góc 90 độ, kiểm soát tốt cơ tứ đầu đùi thì bác sỹ đánh giá và cho người bệnh tập tiếp qua giai đoạn 2
Giai đoạn hai: Từ 2 - 6 tuần, người bệnh được các kỹ thuật viên hướng dẫn các bài tập hàng ngày để đạt được mực tiêu
- Bảo vệ mảnh ghép
- Tập vận động khớp gối, gập gối 135-140 độ
- Gia tăng sức mạnh, sức bền cơ
- Phản xạ tự thân, lấy lại thăng bằng
- Cảỉ thiện dáng đi
Trong 2 giai đoạn này người bệnh cần lưu ý tránh ngồi xổm, xoay chân, giảm tốc đột ngột, chạy nhảy, đá thẳng chân từ 90 độ về 0 độ, làm căng mảnh ghép. Trong quá trình phục hồi 2 giai đoạn đầu rất quan trọng, khi hoàn thành được mục tiêu thì người bệnh sẽ được chuyển quan các bài tập của các giai đoạn tiếp theo
Giai đoạn ba: từ 3 - 4 tháng với mục tiêu cơ đùi chắc khỏe, gập gối hết biên độ, kiểm soát cơ tốt
Giai đoạn bốn :từ 5 - 6 tháng, với mục tiêu chạy bộ ổn định, tập các động tác đổi hướng, tăng tốc
Giai đoạn năm: từ 7 - 9 tháng mục tiêu đạt được hoạt động thể thao cường độ cao, phòng ngừa tổn thương, chơi các môn thể thao yêu thích.
Sau khi phục hồi người bệnh nhớ đến tái khám và kiểm tra theo lịch hẹn. Tóm lại phục hồi chức năng tổn thương hoặc sau phẫu thuật tái tạo dây chằng chéo trước cần thời gian lâu dài và cần sự nỗ lực kiên trì và sự phối hợp tốt giữa người bệnh và bác sỹ, kỹ thuật viên, tuân thủ nguyên tắc điều trị mới đạt được kết quả tốt, tránh được những nguy cơ teo cơ, cứng khớp, các thương tổn thứ phát ảnh hưởng đến chất lượng sinh hoạt và lao động của người bệnh.
Tác giả: Lý Thị Duyên – Khoa Vật lý trị liệu & Hoạt động trị liệu
Hình ảnh: Bệnh nhân đang tập phục hồi sau chấn thương
