KHOA VẬT LÝ TRỊ LIỆU VÀ HOẠT ĐỘNG TRỊ LIỆU ĐỒNG HÀNH CÙNG NGƯỜI BỆNH VƯỢT QUA KHÓ KHĂN SAU TỔN THƯƠNG TỦY SỐNG
Tủy sống nằm trong ống sống, bắt đầu từ hành não và kéo dài đến khoảng đốt sống L1–L2. Đây là con đường duy nhất dẫn truyền tín hiệu thần kinh từ não bộ đến cơ thể và ngược lại, đảm nhiệm vai trò điều khiển vận động và cảm giác của thân mình và tứ chi. Khi tủy sống bị tổn thương do các nguyên nhân như chấn thương cột sống, khối u, thoát vị đĩa đệm, nhiễm trùng, hoặc thoái hóa Myelin... người bệnh sẽ có những biểu hiện lâm sàng khác nhau tùy theo mức độ và vị trí tổn thương.
Tổn thương tại tủy cổ có thể gây liệt tứ chi, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng. Nếu tổn thương tại vùng ngực hoặc thắt lưng, người bệnh có thể liệt hai chi dưới. Những tổn thương này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động mà còn gây ra hàng loạt rối loạn chức năng:
- Rối loạn vận động: làm suy giảm hoặc mất khả năng đi lại, sinh hoạt cá nhân; ảnh hưởng đến hô hấp, nuốt, dễ dẫn đến khó thở, khó nuốt và viêm phổi do hít phải dịch.
- Rối loạn cảm giác: gây mất cảm giác tại vùng tổn thương, dễ dẫn đến loét do tì đè.
- Rối loạn cơ tròn: mất kiểm soát tiểu tiện, đại tiện, tăng nguy cơ nhiễm trùng tiết niệu, táo bón kéo dài.
Tại Khoa Vật lý trị liệu và Hoạt động trị liệu, hiện đang tiếp nhận điều trị 4 trường hợp tổn thương tủy sống do ngã. Khi tiếp nhận bệnh nhân, các bác sĩ tiến hành đánh giá mức độ tổn thương để xây dựng phác đồ điều trị phù hợp, chủ yếu điều trị triệu chứng và phục hồi chức năng.
Đa số bệnh nhân đều gặp rối loạn chức năng đại tiểu tiện. Bác sĩ chỉ định rửa bàng quang, kích thích phản xạ tiểu tiện bằng phương pháp kẹp ngắt quãng, thụt tháo hỗ trợ đại tiện, xoay trở tư thế phòng loét tì đè. Bên cạnh đó, bệnh nhân được tập vận động theo giai đoạn phục hồi, tăng cường thể lực, cải thiện sức bền, đồng thời được hỗ trợ về mặt tâm lý và dinh dưỡng.
Điều dưỡng và kỹ thuật viên theo dõi sát sao tình trạng loét, nhiễm trùng và hỗ trợ tập luyện tận giường. Sau một vài liệu trình điều trị, đã có hai bệnh nhân phục hồi khả năng tự chủ đại tiểu tiện, có thể tự đi lại nhờ dụng cụ hỗ trợ và dần giảm phụ thuộc vào thiết bị trợ giúp.
Bác sĩ chuyên khoa I Hoàng Quyết Thắng, Trưởng khoa Vật lý trị liệu và Hoạt động trị liệu, khuyến cáo người dân một số biện pháp phòng tránh tổn thương tủy sống:
- Luôn cẩn trọng trong sinh hoạt và lao động; trang bị đầy đủ phương tiện bảo hộ lao động, đặc biệt bảo vệ cột sống khi mang vác vật nặng.
- Tuân thủ nghiêm chỉnh luật an toàn giao thông để phòng ngừa tai nạn gây chấn thương cột sống.
- Tiêm phòng đầy đủ đối với các bệnh lý có nguy cơ gây nhiễm trùng ảnh hưởng đến tủy sống.
- Khi không may bị tổn thương tủy, người bệnh cần kiên trì tập luyện, hợp tác điều trị, đồng thời nhận được sự đồng hành, động viên và chăm sóc tận tình từ gia đình – yếu tố quan trọng góp phần nâng cao hiệu quả điều trị.
- Một số hình ảnh Bệnh nhân điềutrị tại Bệnh viện PHCN Tỉnh Lạng Sơn:
Tác giả: Lý Thị Duyên , Khoa VLTL - HĐTL
- Biên tập : Bác sĩ Hoàng Quyết Thắng, khoa VLTL -HĐTL